سبد خرید

عنوان پروژه:

قائم شهر: برند کمپینگ ملی درختان شهر من

 

سازمان پیشنهاد دهنده:
هلدینگ ونداد

 

صاحب ایده و تهیه و تنظیم:
دکتر حسن خانی ایوریق
قائم مقام رئیس هلدینگ ونداد

به دست خود درختی می نشانم
به پایش جوی آبی می‌کشانم
کمی تخم چمن بر روی خاکش
برای یادگاری می‌فشانم
درختم کم‌کم آرد برگ و باری
بسازد بر سر خود شاخساری
چمن روید در آن‌جا سبز و خرم
شود زیر درختم سبزه ‌زاری …

مقدمه
هر سال درست در میانه ماه پایانی سال، با کاشتن نهالی به استقبال بهار می رویم. خیلی از ما هم فقط نظاره گر این سنت ارزشمندیم، بی آنکه بدانیم کاشت یک نهال، تنها یک نهال، چقدر برای خودمان و زمین مفید است. در این مقاله قصد نداریم به توضیحات کلیشه ای بزرگداشت این روز بپردازیم. حتی نمی خواهیم بگوییم تاریخچه درختکاری چیست و اصلا چه شد که چنین روزی نامگذاری شد. فقط و فقط می خواهیم بگوییم که نهالی که با دست خود می کاریم چقدر در زندگیمان تاثیرگذار است. یکی از فواید مهم درختان و فضای سبز در شهر ها و دیگر مناطق، نمای زیبا و ایجاد سایه است، به غیر از این موارد، منافعی دیگر اعم از فواید اجتماعی، استفاده ی همگانی، زیست محیطی و اقتصادی را نیز به همراه دارد. آسمونی در این بخش مطالب جالب و مفیدی در مورد درخت و مزایایی فراوانی که دارد را برای شما عزیزان منتشر می کند. درخت یا دار گیاهان بزرگ چوبی دیرپا را گویند. در گیاه‌شناسی درخت یکی از بادوام‌ترین گیاهان است که با رشد کردن ساقه یا تنه از برگها نگهداری می‌کند. در برخی از تعریف‌ها از کاربردهای درخت از جمله این است که تنها گیاه چوبی است. تنها گیاهی است که از آن چوب به دست می‌آورند. نمی‌شود بلندای درختان را دقیق مشخص کرد، ولی روی‌ هم‌ رفته درختان بزرگسال دست‌کم به ۶ متر می‌رسند. در ساختار درخت معمولاً شاخههایی هست که به تنه‌ای بزرگ پیوسته‌است. در مقایسه با دیگر گونه‌های گیاهی و جانوری، درختان زندگی دیرپایی دارند. گونه‌هایی از درختان بیش از ۱۰۰ متر قد می‌کشند و برخی چند هزار سال عمر می‌کنند. درختان از عناصر مهم چشم‌انداز طبیعی و باغ‌سازی و محوطه‌سازی هستند. در ایران روز ۱۵ اسفند روز درخت‌کاری است و هر ساله شمار زیادی درخت در آن روز در این کشور کاشته می‌شود. به محل کاشته شدن زیادی درخت و درختچه برای نمایش و پژوهش درختستان گویند. اگر محیط مناسب رشد درختان فراهم شود شاید عمر و رشد درخت سال‌های سال ادامه یابد.

فواید اجتماعی
انسان ها از وجود طبیعت و درختان همواره لذت می برند، ما با نگاه به درختان، به آرامش، سبکبالی و حس زندگی می رسیم. تحقیقات نشان داده است که حتی بیشتر بیماران بعد از عمل جراحی و یا بیماران قلبی، اگر در بیمارستان در اتاقی با منظره ای رو به طبیعت و درختان بستری شوند، بهبود آنها سریع تر می شود. وجود درختانی که در خیابان های شهری نیز کاشته می شوند نشان پیوند قدیمی بین انسان و طبیعت است، به همین دلیل است که به منظور استحکام این رابطه، همگی سعی می کنیم تا از درختان کهنسال قدیمی محافظت بیشتری به عمل آوریم. تفاوت در قد و ضخامت و استحکام این درختان زیبایی آنها را رقم می زند، گویی که همیشه زنده هستند و ما انسان ها گاهی اوقات با کاشت درختانی که دوست داریم خود به خود آنها را بخشی از زندگی خود می دانیم.

فواید همگانی
البته در مورد کاشت درختان در محوطه ی خصوصی منزل باید همواره توجه داشت که نوع و اندازه آن طوری باشد که به حریم خصوصی همسایه ها وارد نشود مگر اینکه همسایه شما نیز با توافق با شما علاقه مند به استفاده از نما و فواید آنها باشد. بنابراین در انتخاب دقیق و مناسب محل کاشت درختان می توانید فضا و نمای ساختمان های مجاور را اشغال نکنید. کاشت درختان در محوطه شهر طبق نقشه و نماسازی پیش می رود، بیشتر سیاست شهرداری ها آن است که با ایجاد فضای سبز و کاشت درختان در شهرها و پیاده رو ها، نمای مصنوعی و شهری را پشت این صحنه های زیبا و دلنشین مخفی کننند، تا شهروندان بتوانند با نگاه و استفاده از زیبایی های آن، در ترافیک های شهری و … لذت ببرند.

منافع زیست محیطی
درختان همواره با احاطه ی کوهها و ایجاد نمایی زیبا، پاکیزگی هوا، حفظ منابع آبی، پناهگاه حیات وحش در حفظ محیط زیست تأثیر بسزایی را دارند. چگونگی آب و هوا تحت تأثیر مقدارتابش نور خورشید، باد و میزان بارندگی است. در تابستان اشعه آفتاب بوسیله ی برگهای درختان تابستانی جذب می شود و در زمستان بصورت فیلتر شده به طبیعت برگردانده می شوند، در گرمای داغ تابستان با وجود درختان و پناه گرفتن زیر سایه آن از نسیم خنک آن لذت می بریم. به همین دلیل اکثر ما در حیاط یا اطراف خانه،درختانی تابستانی، می کاریم. همچنین درختان با وجود شاخ و برگشان حکم بادشکن را هم ایفا می کنند، در موقع بارندگی های شدید با مقاومت در برابر باران و آبهای جاری مانع ایجاد سیل می شوند. در علف ها و بوته های زیر درختان بلند، قطرات شبنم کمتری دیده می شود، چرا که در شب انرژی رادیات کمتری از سطح خاک آزاد می شود. به دلیل خنکی و درجه دمای کمتر ناشی از درختان، کاشت آنها در سطح شهر باعث تعادل دمای بیشتری با وجود موانعی چون ساختمان ها و … می شود. ایجاد فضای سبز، درخت، درختچه و شمشاد ها به نوعی نقش فیلتر کننده ی هوا را به عهده دارند. آنها با مکانیزم خود، با جابه جایی گرد و غبار، جذب دی اکسید کربن و در مقابل آزاد سازی اکسیژن، جذب ذرات آلوده کننده ای چون منواکسید کربن، دی اکسید گوگرد، هوای تصفیه شده و سالم تری را در اختیارما قرار می دهند. با وجود درختان در سطح شهر، طبیعت زنده دوباره جریان پیدا می کند. پرندگان به سوی آنها برای سکونت و لانه سازی … می آیند، چرخه ی زندگی و سیر تکاملی آنها ادامه می یابد و به این صورت، تعامل بین طبیعت و زندگی شهر نشینی شکل می گیرد.

منافع اقتصادی
درست است که تمامی درختها و درختچه ها مفید هستند اما بسته به نوع، اندازه و وضعیت آب و هوایی برای رشد و کاربرد آنها دارای ارزشبندی متفاوتی هستند. بهره بری از درختان می تواند بصورت مستقیم یا غیر مستقیم باشد. نقش آنها در کاهش مصرف سوخت انرژی بصورت بهره بری مستقیم است، مثل، استفاده از خنکی هوا و تمیزی آن، بهره از سایه ی درختان به روی منازل و اطراف، بادشکن بودن درختان که همگی آنها منجر به استفاده کمتر از سوخت در مصرف از کولر و … می شود. هر چه عمر درختان طویل بیشتر باشد ارزش آن نیز بالا تر است. با کمی نگاه دقیق تر می بینیم که داشتن فضای سبز چه مزایای به نسب فضاهای امروز شهری که به تدریج عاری از این مزیت طبیعی است، دارد. منافع غیر مستقیم درختان از وسعت بیشتری برخوردارند که بیشتر آنها جنبه ی همگانی دارد تا فردی. با ایجاد فضای سبز بیشتر، میزان ساختمان سازی ها و متعاقبا” تراکم جمعیت کمتر شده و تقاضا برای مصرف برق و آب کاهش می یابد، کماکان شاهدیم که چطور با از بین بردن این فضاها، برج سازی ها، هزینه های قبوض هر روز افزایش می یابد. درختان با ایجاد هوای سالم، هزینه های ساخت و نصب تصفیه کننده های هوا را کم تر می کنند. شاید با نگاه اول خیلی این مبالغ به چشم نیاید ولی با احتساب همه ی آنها می بینیم که چه مبالغ هنگفتی را شامل می شود.

سرمایه گذاری و گسترش فضای سبز
جدای از تمام منافع فوق، درختان برای نگهداری و حفاظت مخارجی را هم در بر دارند. میزان بهره برداری از درختان با نحوه ی نگهداری و حفاظت از آنها رابطه ی مستقیم دارد. بیشترین هزینه برای کاشت آنها، همان ابتدا است، یعنی خرید نهال ها، خاک و کود، که بسته به نوع نیاز و استفاده ی شما از درخت باید در خرید آن دقت کنید، مخارج بعدی شامل آبرسانی، هرس کردن شاخ و برگهای زائد است و در بعضی مواقع جابه جایی درختان و دوباره کاشتن آن ها نیز هزینه های گزافی را به دنبال دارد. برای عملکرد بهتر درختان و فضای سبز، رسیدگی علمی و ترمیم آنها ضروری است. تقویت و سم پاشی خاک، هرس به موقع (تا حدی که خاصیت سایه دهی خود را از دست ندهد)، همواره سرعت رشد درخت را افزایش می دهد. با گذراندن دوره ی مراقبت های خانگی و علمی از گیاهان می تواند با نکات بیشتری در این مورد برای کیفیت بهتر فضای سبز خود استفاده کنید.

 

بعبارت دیگر می توان گفت درختان سبب شرایط بیشماری برای بهبود اکوسیستم محل زندگی در شهرمان را دارند که می توان به تعدادی از آنها اشاره کرد:

سبب تولید اکسیژن و پاکی هوا می شود.
شاید مثال جالبی باشد اگر بگوییم درختان همان کاری را می کنند که ریه برای انسان. پس درختان را ریه های زمین برای تنفس در نظر بگیرید. چرا که گازهای سمی و ذرات معلق در هوا را جذب می کنند و اکسیژن را به هوا برمی گردانند. یک درخت بزرگ، سالانه نزدیک به بیست و سه کیلوگرم دی اکسید کربن را جذب کرده و حدود دو هزار و هفتصد کیلوگرم اکسیژن باز می گرداند. به طور میانگین هر درخت اکسیژن مورد نیاز برای تنفس دو انسان را در طول سال تامین می کند. درختان همچنین با جذب دی اکسید کربن مانع از گرم شدن دمای کره زمین و بروز اثرگلخانه ای می شوند.

سبب خنکی هوا در مناطق شهری، حفظ منابع آب و کاهش فرسایش خاک می شود.
شاخه و برگهای درختان از تابش مستقیم نور خورشید به زمین جلوگیری کرده و اجازه نمی دهد که آب موجود در اطراف ریشه اش تبخیر شود. همچنین در فصول سرد سال نیز آب باران و برف را در ریشه خود ذخیره می کند و با آزاد کردن آن در روزهای خشک، رطوبت نسبی هوا را تعدیل می کند. به همین دلیل دمای هوای جنگل خنک و معتدل تر از سایر مناطق است.

سبب کاهش هزینه انرژی منازل می شود.
در فصل تابستان، سایه درختان 20% از مصرف انرژی صرف شده برای سرمایش را کاهش می دهد. در فصل زمستان نیز درختان همیشه سبز، بهترین سپر در مقابل باد بوده و میزان مصرف انرژی واحدهای مسکونی و اداری را کم می کند. به طوری که با افزایش 30% پوشش گیاهی در شهرهای سردسیر، به راحتی می توان 10% از مصرف انرژی صرف شده برای گرمایش را کاهش داد. این عدد در روستاهای سردسیر، تا 20% از مصرف انرژی صرف شده برای گرمایش را کاهش می دهد.

رنگ و روح به شهرها می بخشند.
درختان رنگ های یکنواخت و کسالت بار دیوارهای سیمانی، ساختمان های خاکستری و پارکینگ ها را خنثی می کنند و در هر فصل روح و رنگی متفاوت به در و دیوار شهر می پاشند.

زیستگاه پرندگان و حیوانات است.
درختان پناهگاه امنی برای بیش از 500 نوع حشره، پرنده، پستاندار، قارچ و گلسنگ هستند. اگر جاندارانی در ریشه درختان زندگی می کنند را نیز در نظر بگیریم، زندگی هزاران جاندار و جانور ریز و درشت، به حیات هر درخت گره خورده است.

سبب افزایش سرعت بهبود بیماران می شود.
مطابق تحقیقات، رنگ سبز برای انسان آرامش بخش است. در بیمارستان ها و مراکز درمانی نیز از درختان و فضای سبز برای تسریع بهبودی زودتر بیماران استفاده می شود. همچنین کودکانی که به اختلال کم توجهی یا بیش فعالی دچارند، در محیط های سرسبز علائم کمتری از این بیماری را تجربه می کنند. بنابراین حضور در پارک ها و جنگل های مصنوعی حاشیه شهرها، یکی از ضرورتها و سرگرمی های زندگی شهری است.

سبب کاهش آلودگی صوتی می شود.
درختان در کاهش آلودگی صوتی شهرها نیز نقش به سزایی دارند. آن ها از پخش شدن صداهای ناهنجار و آزار دهنده جلوگیری و فضای شهری را جای بهتری برای زندگی می کنند.

منبع تولید میوه است.
بسیاری از درختان میوه می دهند. این میوه نه فقط برای ما، بلکه برای پرندگان و موجودات بسیاری یک منبع تغذیه غنی است. بد نیست بدانید که یک درخت سیب، سالیانه در حدود 200 کیلوگرم سیب تولید می کند.

منبع تولید چوب است.
چوب ماده اولیه تولید وسایل بسیاری است که زندگی ما را راحت تر می کنند. ماده اولیه تولید کاغذ نیز محسوب می‌شود و خبر بد آن که انسان برای تامین نیازهای نوشت افزاری خود، درختان بسیاری را قطع می‌کند. گزارش‌ ها حاکی از آن است که برای تولید یک بسته حاوی 500 برگه کاغذ، 6% از تنه یک درخت مورد نیاز است.حال در نظر بگیرید با این حجم بالای مصرف کاغذ، چه تعداد درخت باید قطع شود تا ما کاغذی برای نوشتن داشته باشیم. به همین دلیل ما پیشنهاد می کنیم همواره از یک سطل مخصوص کاغذ باطله استفاده شود تا بتوان با بازیافت آنها سهم هر چند کوچکی در حفظ حیات درختان و زنجیره طبیعت ایفا کرد.

صدقه‌ای به نام کاشت درخت
اهمیت این موضوع به جایی رسیده که در احادیث کاشت درخت مفید، صدقه‌ای به حساب صاحب آن و کسی که درخت را می‌کارد نوشته می‌شود، به روایتی از پیامبر اکرم صلی الله و علیه وآله در این مورد توجه بفرمایید؛ «هر مسلمانی که درختی بکارد یا زراعتی کشت کند که از آن پرندگان و انسان‌ها و یا حیوانی بخورند، چنین کاری برای او صدقه محسوب می‌شود». همچنین در کنزُالعُمّال از آن حضرت روایت شده است که فرمود: «هر کس درختی بکارد و از آن حفاظت کند تا ثمر دهد، خداوند به اندازه ثمره آن، به وی پاداش خواهد داد.» روایات زیادی در باب توجه به درخت و درختکاری مطرح شده که همگی به شیوه‌هایی به بیان اهمیت این موضوع پرداخته اند. به راستی اگر هر یک از ما شهروندان و افرادی که در جامعه زندگی می‌کنیم به این مهم توجه می‌کردیم، دیگر از آلودگی و این همه مشکل زیست محیطی خبری بود؟ در مشکلاتی که امروز دامنگیر همه‌ی کشور مخصوصا بعضی از شهر‌های خاص شده، هر کدام از ما چقدر خود را باید مقصّر بدانیم؟ در مثالی یکی از مواهب و نعمت‌های خداوند در آخرت، و یکی از ویژگی‌های بهشت و رضوان حق‌تعالی که در آیات کریمه و روایات شریفه بار‌ها به آن اشاره شده است، درخت بوده و برای تصویرسازی از بهشت و فضای زیبا و دلربای آن از مظاهر طبیعی من جمله درخت استفاده می‌کند.

 

 

مطالب آموزشی تکمیلی این پروژه بزودی در این سایت ارائه می شود.

در حال بارگذاری ...
رمز عبور خود را فراموش کرده اید؟
رمز عبور خود را فراموش کرده اید؟ لطفا نام کاربری یا رمز عبور خود را وارد کنید. پس از آن یک لینک بازیابی رمز عبور در ایمیل خود دریافت خواهید کرد.
We do not share your personal details with anyone.